ปัญหาของสตรีวัยหมดประจำเดือน หรือ ที่เรียกกันว่า “วัยทอง” มีหลายประการด้วยกัน หากไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างถูกวิธี อาจทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลงได้

เกี่ยวกับเรื่องนี้ รศ.พ.ญ.มยุรี จิรภิญโญ หัวหน้าหน่วยสตรีวัยหมดประจำเดือน ภาควิชาสูติศาสตร์–นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ รพ. รามาธิบดี บอกว่า อาการของสตรีใกล้หมดประจำเดือน จะมีอาการนำมาก่อนประมาณ 2-3 ปี เช่น มีอาการร้อนวูบวาบ อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย ใจสั่นนอนไม่หลับ เริ่มเฉื่อยชา เบื่อหน่าย ซึ่งอาการ เหล่านี้จะปรากฏมากบ้างน้อยบ้างแตกต่างกันไป อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการทำงานของรังไข่ การ สร้างฮอร์โมนในร่างกายลดลง

เมื่อเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน อาจมีภาวะต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย อาทิ ภาวะที่เกิดขึ้นกับอวัยวะสืบพันธุ์ คือ ช่องคลอดแห้ง ปัสสาวะบ่อยขึ้น ปัสสาวะเล็ด กลั้นไม่อยู่ กระเพาะปัสสาวะอักเสบได้ง่าย เนื่องจากเยื่อบุต่าง ๆ บางลง ขณะเดียวกันผิวหนังจะแห้ง มีอาการคัน การทายา หรือครีมก็ไม่หาย และคนในวัยนี้ยังมีโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดอุดตันและโรคหัวใจได้ง่าย

นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนแปลงของกระดูก สืบเนื่องจากฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง คือ กระดูกจะบางลง และมีโอกาสเป็นโรคกระดูกพรุน เพียงแค่หกล้มเล็กน้อยอาจทำให้กระดูกหัก และเกิดภาวะทุพพลภาพได้ ในขณะที่หลายคนยมีอาการปวดเมื่อยตามตัว ปวดกระดูก ปวดกล้ามเนื้อร่วมด้วย

เมื่อเกิดอาการต่าง ๆ ดังที่กล่าวมา ถ้าเป็นเพียงเล็กน้อยคงไม่เดือดร้อนอะไร แต่ถ้าเป็นมาก ๆ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอาจต้องใช้ฮอร์โมนในการรักษา แต่การใช้ฮอร์โมนจะต้องมีข้อบ่งชี้ที่ชัดเจน และต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ อย่างไรก็ตามคนไข้ส่วนหนึ่งก็มีความกลัวการใช้ฮอร์โมนว่าจะทำให้เกิดโรคมะเร็งเต้านม หรือมะเร็งปากมดลูกได้หรือไม่ ดังนั้นก่อนใช้ฮอร์โมนแพทย์จะอธิบายให้คนไข้ทราบอย่างละเอียด เมื่ออธิบายแล้วหลังจากนั้นก็อยู่ที่ความสมัครใจของคนไข้ว่าจะรักษาด้วยฮอร์โมน หรือไม่

ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้ว่าต้องมีการให้ฮอร์โมน แพทย์จะให้ฮอร์โมนคนไข้จนอาการดีขึ้นแล้วก็หยุด ซึ่งเป็นเพียงช่วงระยะเวลาสั้น ๆ ดังนั้นการที่คนไข้กลัวว่าจะเกิดโรคมะเร็งนั้นจึงไม่ควรกังวล เพราะจากงานวิจัยต่าง ๆ พบว่า การใช้ฮอร์โมนที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง คือ ใช้เกิน 5 ปีขึ้นไป ซึ่งมิได้หมายความ ว่าเมื่อใช้ฮอร์โมนเกิน 5 ปีแล้วคนไข้ทุกรายจะต้อง เป็นมะเร็ง

อีกทั้งก่อนการให้ฮอร์โมนแพทย์จะมีการ ซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจเต้านม ตรวจภาย ในอย่างละเอียดก่อน ในขณะที่บางแห่งอาจมีการเอกซเรย์เต้านมด้วย ก็จะเป็นการช่วยคัดกรองคนไข้ได้ดียิ่งขึ้น สำหรับช่วงอายุที่เหมาะสมที่จะให้ฮอร์โมนอยู่ในช่วงอายุประมาณ 45-55 ปี ถ้าอายุมากกว่านี้จะต้องพิจารณาให้ดี

อย่างไรก็ตามการป้องกันที่ดีที่สุดของคนในวัยนี้ ควรรับประทานอาหารให้ครบหมู่ หลีกเลี่ยงอาหารประเภทไขมัน แป้ง ชา กาแฟ เพราะจะยิ่งทำให้กระดูกบาง แต่ควรทานนมโดยเฉพาะนมจืดพร่องมันเนย และเน้นอาหารจำพวกผัก ผลไม้ โปรตีน และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

ข้อมูลจาก

หนังสือพิมพ์เดลินิวส์